Chậm phát triển tâm thần là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng tránh

Chậm phát triển tâm thần là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng tránh
5 (100%) 12 votes

TÌM HIỂU CHUNG

Chậm phát triển tâm thần là bệnh gì?

Chậm phát triển tâm thần là một khiếm khuyết của sự phát triển trí não, trẻ bị chậm phát triển tâm thần có trí thông minh thấp hơn so với bình thường và các kỹ năng sinh hoạt hằng ngày cũng bị hạn chế.

Chậm phát triển tâm thần là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng tránh

Trẻ bị chậm phát triển tâm thần bị giới hạn về chức năng trí tuệ và trong các kỹ năng sinh hoạt hằng ngày, kỹ năng xã hội, giao tiếp, ngôn ngữ, vận động v.v… làm trẻ gặp nhiều khó khăn trong việc học tập và tiếp thu kiến thức.

Trường hợp này gặp rất phổ biến với tỷ lệ từ 1đến 3% dân số, với tỷ lệ này mỗi năm Việt nam sẽ có khoảng từ 12.000 đến 36.000 trẻ sẽ bị loại khuyết tật này.

TRIỆU CHỨNG THƯỜNG GẶP

Những dấu hiệu và triệu chứng của bệnh chậm phát triển tâm thần là gì?

Trẻ chậm phát triển tâm thần thường được biểu hiện ở tuổi đến trường và những biểu hiện bất thường về hành vi của trẻ trở nên rõ ràng. Trẻ bị chậm phát triển tâm thần có thể có một số biểu hiện như sau:

  • Chậm phát triển vận động: trẻ chậm biết lật, ngồi, bò và đi đứng.
  • Chậm biết nói hoặc khó khăn khi nói.
  • Khó nhớ được các sự việc.
  • Kém hiểu biết về các quy luật xã hội căn bản.
  • Không ý thức được hậu quả về các hành vi của mình.
  • Khó khăn khi tự phục vụ như tự ăn uống, vệ sinh cá nhân.
  • Khó khăn trong suy nghĩ hợp tình hợp lý.
  • Quá năng động, kém tập trung, hung dữ, chống đối, tự gây thương tích cơ thể.
  • Tâm trạng lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ.
  • Chỉ số IQ thấp

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Nếu con bạn có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào nêu trên, xin vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn hỗ trợ. Bởi cơ địa mỗi người là khác nhau. Vì vậy hãy hỏi ý kiến bác sĩ để lựa chọn được phương án thích hợp nhất.

NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH

Nguyên nhân nào gây ra bệnh chậm phát triển tâm thần?

Những nguyên nhân khiến trẻ mắc bệnh chậm phát triển tâm thần như:

  • Do các rối loạn bệnh lý di truyền: mắc các khuyết tật gen như hội chứng Down, chứng đầu nhỏ, bệnh não thủy thũng, bất thường nhiễm sắc thể, rối loạn chuyển hóa,…
  • Do mẹ mắc bệnh lý: giang mai, nhiễm độc, rubella, sử dụng rượu bia,… gây trở ngại cho sự phát triển não bộ của thai nhi
  • Biến cố xảy ra khi sinh: trẻ bị vàng da sơ sinh nặng, sinh non, mắc bệnh nặng hay bị chấn thương lúc còn nhỏ dưới 3 tháng tuổi, bị bỏ rơi,…
  • Các yếu tố xã hội: Tình trạng đói nghèo, trẻ không được quan tâm chăm sóc, không có điều kiện để giao tiếp v.v… cũng có thể làm cho trẻ bị chậm phát triển tâm thần .
  • Vấn đề sau sinh: Trẻ bị viêm não hoặc biến chứng viêm não do virut hoặc vi khuẩn mà không được điều trị hiệu quả,… cũng có thể gây ra chậm phát triển tâm thần.

NGUY CƠ MẮC PHẢI

Những ai thường mắc bệnh chậm phát triển tâm thần?

Vấn đề chậm phát triển tâm thần xảy ra ở mọi lứa tuổi. Chúng ta có thể hạn chế bằng cách giảm thiểu những yếu tố nguy cơ.

ĐIỀU TRỊ HIỆU QUẢ

Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán bệnh chậm phát triển tâm thần?

  • Khai thác thông tin về tiền sử, bệnh sử
  • Khám cận lâm sàng: test tâm lý, test thương số trí tuệ IQ, xét nghiệm đặc hiệu như chụp X quang, ghi hình ảnh não, ghi điện não, xét nghiệm sinh hóa, miễn dịch, tế bào, xét nghiệm máu, nước tiểu phát hiện các rối loạn chuyển hóa, các bất thường enzym, các bất thường nhiễm sắc thể.

Việc chẩn đoán chậm phát triển tâm thần được thực hiện đánh giá hai khả năng căn bản sau đây của trẻ thông quá phỏng vấn bố mẹ và đánh giá trẻ một cách trực tiếp:

  • Khả năng trí tuệ: học hiểu, suy nghĩ, giải quyết vấn đề và giải thích ý nghĩa. Nếu IQ trung bình là 100, thấp hơn 70 thì được coi là bị chậm phát triển tâm thần.
  • Khả năng sống độc lập: đánh giá về những hành động sinh hoạt của trẻ với những trẻ bình thường về mặc quần áo, vệ sinh, ăn uống, trò chuyện, cách trả lời và đối xử với mọi người.

Những phương pháp nào dùng để điều trị bệnh chậm phát triển tâm thần?

Bệnh chậm phát triển tâm thần được điều trị bằng các phương pháp:

  • Biện pháp giáo dục: cần có cơ sở đặc biệt để nuôi dưỡng và chăm sóc y tế cần liệu pháp vui chơi và tạo điều kiện tương tác nhóm
  • Liệu pháp hóa dược: các thuốc hướng thần (aminazin, haloperidol…), thuốc an thần nhẹ (seduxen,…), giảm xung động (propanodol,…), thuốc kháng động kinh cho các cơn co giật
  • Đối với trẻ chậm phát triển tâm thần có các dấu hiệu của bệnh tâm thần như trầm cảm, rối loạn suy nghĩ, có hành vi phá phách v.v.. cần được khám bởi các bác sĩ tâm thần để có phương pháp điều trị thích hợp.

CHẾ ĐỘ SINH HOẠT PHÙ HỢP

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh chậm phát triển tâm thần?

Biên pháp phòng ngừa diễn tiến của bệnh chậm phát triển tâm thần như:

  • Khi mang thai, cần xét nghiệm và siêu âm trước sinh để phát hiện và điều trị
  • Ăn uống đầy đủ chất trong thời kỳ mang thai
  • Không sử dụng các chất kích thích như rượu bia, ma túy,…
  • Phụ huynh luôn chủ động và tiên phong trong việc hỗ trợ điều trị bệnh cho trẻ
  • Rèn luyện cho con khả năng độc lập và khám phá
  • Thăm khám định kì để được theo dõi tình trạng sức khỏe, diễn tiến của bệnh.
  • Giữ liên hệ với giáo viên chăm sóc trẻ để thấy sự tiến bộ của trẻ
  • Cho trẻ tham gia các hoạt động ngoại khóa, nhóm

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phương pháp hỗ trợ điều trị tốt nhất.

265 Lượt xem