Dị ứng thức ăn là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng tránh

Dị ứng thức ăn là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng tránh
5 (100%) 10 votes

TÌM HIỂU CHUNG

Dị ứng thức ăn là bệnh gì?

Dị ứng thức ăn là phản ứng dị ứng miễn dịch của cơ thể với các dị nguyên chứa trong thức ăn. Nhiều nghiên cứu cho thấy tỉ lệ người dị ứng với thức ăn ngày càng tăng cao. Dị ứng thức ăn thường xảy ra ở trẻ em nhưng cũng có thể xuất hiện ở bất cứ độ tuổi nào.

Dị ứng thức ăn là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng tránh

Tỉ lệ dị ứng ở mỗi quốc gia đều rất khác nhau, tuy nhiên trung bình tỉ lệ dị ứng thức ăn ở người lớn khoảng 3% dân số, tỉ lệ dị ứng ở trẻ em dao động từ 5 – 7% dân số. Do dị ứng thức ăn là dạng dị ứng có liên quan nhiều đến cơ địa của mỗi bệnh nhân nên tỉ lệ mắc phải dị ứng thức ăn không ổn định.

DẤU HIỆU VÀ TRIỆU CHỨNG THƯỜNG GẶP

Những dấu hiệu và triệu chứng của bệnh dị ứng thức ăn là gì?

Tùy theo cơ địa của mỗi người mà các dấu hiệu dị ứng thức ăn cũng rất khác nhau. Nhiều trường hợp chỉ đơn thuần có các triệu chứng ngoài da, tuy nhiên cũng có những trường hợp xuất hiện hàng loạt các triệu chứng hô hấp, tiêu hóa, thần kinh,… Có thể điểm qua một số triệu chứng dị ứng thức ăn bao gồm:

Triệu chứng dị ứng ngoài da

  • Có dấu hiệu mề đay, mẩn ngứa ngoài da
  • Ngứa râm ran ngoài da hoặc trong khoang miệng
  • Sưng ở một số vị trí như lưỡi, mặt, cổ họng và một số vùng da khác

Triệu chứng hô hấp

  • Có các dấu hiệu khó thở, nghẹt mũi, thở gấp, khò khè
  • Một số trường hợp nặng cảm giác nghẹt thở, không thở được do sưng lưỡi. Đôi khi khó thở có thể làm cho bệnh nhân bị ngất xỉu

Triệu chứng tiêu hóa

  • Bụng sôi, đau bụng, buồn nôn, nôn mửa
  • Có các dấu hiệu tiêu chảy và nôn thốc

Triệu chứng thần kinh

  • Có thể gây ra choáng váng, chóng mặt, ngất xỉu
  • Bệnh nhân rơi vào trạng thái lờ đờ, mất ý thức,…

Sốc phản vệ

  • Đường hô hấp co thắt chặt
  • Sưng nghiêm trọng ở cổ họng, cảm giác có khối u làm tắt nghẽn đường thở
  • Trụy mạch, tụt huyết áp nghiêm trọng
  • Choáng váng hoặc bất tỉnh
  • Có thể tử vong

Có thể có các triệu chứng khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Khi thấy mình có những biểu hiện hoặc triệu chứng dị ứng thức ăn ngay sau khi ăn. Đến gặp bác sỹ để được chẩn đoán nhanh nhất cũng như có phương pháp xử lý kịp thời tránh những trường hợp nguy hiểm đến bản thân.

NGUYÊN NHÂN GÂY RA

Nguyên nhân gây ra bệnh dị ứng thức ăn là gì?

Dị ứng thức ăn dễ xuất hiện ở những bệnh nhân có cơ địa dị ứng, thường kết hợp với các bệnh: viêm mũi dị ứng, viêm kết mạc dị ứng, chàm và hen suyễn.

Các yếu tố thuận lợi cho dị ứng thức ăn gồm: di truyền, chủng tộc và độ tuổi, trong đó yếu tố di truyền được xem là quan trọng nhất.

Theo nghiên cứu khoảng 70% các cặp song sinh cùng trứng bị các bệnh dị ứng chung, 40% các cặp song sinh khác trứng có cùng một loại dị ứng. Cha mẹ mắc các bệnh dị ứng thì con cái sẽ có nguy cơ cao hơn so với trẻ bình thường khác.

Tuy nhiên thống kê cho thấy có một số thực phẩm có tỉ lệ dị ứng cao, gồm có:

  • Sữa bò và các sản phẩm từ sữa bò (thường gặp ở người dị ứng lactose, thiếu enzyme phân giải lactose).
  • Các loại hải sản, gồm động vật có vỏ như tôm, cua, một số loại sò, ốc, các loại á, nhất là cá biển
  • Trứng và các sản phẩm từ trứng.
  • Một số loại ngũ cốc, lúa mì, lúa mạch, có chứa thành phần gluten.
  • Một số loại đậu và các chế phẩm từ đậu như đậu nành, đậu phộng.
  • Các loại hạt có vỏ cứng như hạnh nhân, quả hồ đào, hạt dẻ,…
  • Một số loại gia vị như mè, mù tạt,…

NGUY CƠ MẮC BỆNH

Những ai thường mắc phải dị ứng thức ăn?

Dị ứng thức ăn thường xảy ra ở trẻ em dưới 3 tuổi, là phản ứng bất bình thường của hệ miễn dịch với những vật chất mà thông thường đối với người bình thường không gây hại. Bởi hệ miễn dịch và đường ruột trẻ còn non yếu, vì vậy tính thấm của niêm mạc cao, khi tiếp xúc với những thức ăn có tính dị nguyên cao thì sẽ phát triển thành dị ứng

Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ mắc dị ứng thức ăn

Các yếu tố dẫn đến có nguy cơ bị dị ứng thức ăn bao gồm:

  • Lịch sử gia đình: Có nguy cơ dị ứng thức ăn nếu bệnh suyễn, chàm, phát ban hoặc dị ứng, chẳng hạn như sốt cỏ khô, được phổ biến trong gia đình .
  • Một dị ứng thực phẩm trong quá khứ: Trẻ em có thể không có dị ứng thực phẩm, nhưng trong một số trường hợp, sẽ gặp sau này trong đời.
  • Các dị ứng: Nếu bị dị ứng với một thực phẩm, có thể có nguy cơ trở thành dị ứng khác. Tương tự như vậy, có một loại dị ứng, chẳng hạn như sốt cỏ khô, làm tăng nguy cơ bị dị ứng thực phẩm.
  • Tuổi: Dị ứng thực phẩm phổ biến nhất ở trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh. Khi  lớn lên, hệ thống tiêu hóa trưởng thành và cơ thể ít có khả năng hấp thụ thành phần gây dị ứng thức ăn hay thực phẩm. Trẻ em thường dị ứng với sữa, đậu nành, lúa mì và trứng. Dị ứng nghiêm trọng và dị ứng với các loại hạt và động vật có vỏ có nhiều khả năng được suốt đời.

PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ

Những phương pháp nào dùng để điều trị bệnh dị ứng thức ăn

Đối với một phản ứng dị ứng nhẹ, thuốc kháng histamin toa hoặc quy định có thể giúp giảm triệu chứng. Các thuốc này có thể được thực hiện sau khi tiếp xúc với một thực phẩm gây dị ứng để giúp giảm ngứa hoặc phát ban. Tuy nhiên, thuốc kháng histamine không thể điều trị một phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

Đối với một phản ứng dị ứng nặng, có thể cần tiêm khẩn cấp của epinephrine và chuyến đi đến phòng cấp cứu. Nhiều người bị dị ứng thực hiện một autoinjector (EpiPen, EpiPen Jr hoặc Twinject). Thiết bị này được kết hợp một ống tiêm và kim giấu tiêm một liều thuốc khi ép vào đùi. Nếu bác sĩ đã quy định một autoinjector epinephrine:

Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán bệnh dị ứng thức ăn?

Chẩn đoán dị ứng thức ăn đặc biệt quan trọng, nhất là trong những trường hợp dị ứng nặng, sốc phản vệ. Khi được xác định là dị ứng thức ăn, bác sĩ có thể chẩn đoán nhanh một số yếu tố trước khi đưa ra hướng điều trị, bao gồm:

  • Hỏi nhanh bệnh sử của bệnh nhân thông qua bệnh nhân hoặc người nhà, các thuốc dùng gần đây, thực phẩm dùng gần nhất nghi ngờ dị ứng.
  • Chẩn đoán dựa trên các triệu chứng lâm sàng, ước lượng thời gian từ khi ăn đến khi phản ứng.
  • Tìm các yếu tố đồng phát nếu có.

Ngoài ra, các bác sĩ có thể xem xét thực hiện một số xét nghiệm da, xét nghiệm máu,… nếu cần thiết để đánh giá tình trạng dị ứng của bệnh nhân một cách chính xác nhất.

THÓI QUEN SINH HOẠT PHÙ HỢP

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh dị ứng thức ăn?

Những thói quen sinh hoạt giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh dị ứng thức ăn bao gồm:

  • Loại trừ những thực phẩm gây dị ứng ra khỏi chế độ ăn của trẻ.
  • Sử dụng các thuốc điều trị thích hợp cho tình trạng dị ứng.
  • Không ăn những thực phẩm nghi ngờ có vấn đề, hư hỏng. Với thức ăn chế biến sẵn luôn chú ý hạn sử dụng.
  • Tránh các loại thức ăn mà bạn biết là cơ địa của mình bị dị ứng, đặc biệt là các món trộn, thập cẩm, nhiều thành phần
  • Luôn đọc kỹ thành phần các loại thực phẩm chế biến sẵn trước khi mua và sử dụng.
  • Người bị dị ứng không dùng chung bát, đũa, chén,… với người khác để tránh các thực phẩm bị dị ứng dính vào thức ăn của mình.
  • Vệ sinh kỹ dụng cụ nhà bếp sau khi sử dụng, nhất là dao, dụng cụ nấu ăn, cắt,…
  • Những trường hợp dị ứng nặng, bác sĩ chỉ định một số thuốc dự phòng khẩn cấp. Bạn cần nhớ luôn mang theo các loại thuốc này bên người và dùng theo đúng chỉ định của bác sĩ.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phương pháp hỗ trợ điều trị tốt nhất.

338 Lượt xem
x

Check Also

Tàn nhang là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng chống

Tàn nhang là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng chống4.7 (93.33%) 9 votes ...